Opleiding tot Accompagnateur en Montagne

Ik schreef me tijdens de zomer van 2010 in voor de opleiding tot bergwandelgids bij de CAB, de Waalse tegenhanger van de KBF. Die draagt nog steeds de oorspronkelijke naam van de oudste bergsportvereniging van het land: Club Alpin Belge.

De CAB organiseert een opleiding tot ‘Accompagnateur en Montagne’, een professioneel diploma van bergwandelgids dat internationaal erkend is door de UIMLA (International Mountain Leader Association). In het Vademecum staat alles beschreven, maar hierna geef ik concreet weer hoe het precies wordt georganiseerd.

De opleiding behelst 3 niveaus:

• Niveau 1 (zomer, heuvels): Dit niveau heeft als doel om de kandidaten tot het niveau te brengen dat nodig is voor niveau 2. Het programma bestaat uit een hele reeks van theorie- en praktijklessen, een 3-daagse didactische stage in Wallonië en een 4-daagse didactische stage in de Vercors. Daarna moet je zelf tochten begeleiden onder toezicht van een stagebegeleider, minstens 5 dagen die desgewenst op te splitsen zijn.
• Niveau 2 (zomer, bergen): dit niveau is vergelijkbaar met dat in Frankrijk. Hier ligt vooral de nadruk op praktijk. Er zijn nog twee zaterdagen theorie, een driedaagse in de Ardennen en vervolgens aaneensluitend 12-daagse didactische stage in de Alpen. Daarna moet je zelf opnieuw voor minstens 5 dagen begeleiden bij de UCPA/ADEPS des Arcs in Bourg-Saint-Maurice of indien te veel vraag elders in Frankrijk (heeft te maken met de samenwerking met de Fransen bij de oprichting van de cursus in Wallonië).
• Niveau 3 (winter, bergen): ook hier ligt opnieuw de nadruk vooral op de praktijk. Er worden nog enkele weekends theorie gegeven en er zijn twee didactische stages van elk een week.

Voor elk niveau moeten ingangsproeven worden afgelegd. Niveau 1 wordt laagdrempelig gehouden, iedereen met wat conditie en kennis van kaart hieraan kan deelnemen. Niveau 2 is echter een ander paar mouwen, de ingangsproeven zijn wat fysiek en oriëntatie betreft vergelijkbaar met die van Frankrijk, ze vinden dan ook plaats in de Vogezen. In 2010 slaagde maar de helft van de deelnemers in de proef. Een sterke fysieke conditie, tredzekerheid in moeilijk terrein en een degelijke kennis van navigatie zijn naar verluidt absoluut noodzakelijk. Het is me nog niet duidelijk wat de ingangsproeven van niveau 3 precies inhouden. Wellicht gaat het om een winterse nachtoriëntatieproef die niet van de poes blijkt te zijn.

Niveau 1 wordt jaarlijks georganiseerd, niveau 2 en 3 op dit moment maar tweejaarlijks. De opleidingsjaren sluiten dus niet altijd naadloos aan. Dit heeft zijn voor- en nadelen. Het is vooral handig voor wie de opleiding combineert met een fulltime job en/of zijn ervaring nog wil opbouwen. Wie zijn diploma snel wil halen, kijkt misschien beter uit naar een opleiding in het buitenland. Houd er dan wel rekening mee dat de ingangsproeven niet van de poes kunnen zijn en de slaagkans bijzonder laag is vb. Frankrijk.

De voertaal is uiteraard het Frans. Er wordt verwacht dat de lessen en stages allemaal gevolgd worden, al worden er wel uitzonderingen toegestaan vb. door ziekte of werk. De theorielessen van niveau 1 vinden voornamelijk plaats in het ADEPS-centrum in Jambes, maar ook andere locaties zijn mogelijk.

Naast het luik dat de CAB organiseert, is er ook een algemeen gedeelte bij ADEPS (de tegenhanger van BLOSO). Voor niveau 1 is dit niet het geval (niveau initiator in Vlaanderen), maar wel voor niveau 2 (niveau instructeur/trainer B in Vl) en 3 (niveau trainer A in Vl). De examens zijn multiple choice met giscorrectie en niet eenvoudig. Ik heb ervoor gekozen om bij BLOSO de opleidingen te volgen in 2012 want ik heb al de initiatorcursus achter de rug en kan van wat vrijstellingen genieten. Bovendien zijn de lessen en examens in het Nederlands.

De Klim- en Bergsportfederatie heeft intussen plannen om de opleiding te organiseren in Vlaanderen maar het is nog koffiedik kijken hoe dat precies in zijn werk gaat gaan. Een 5tal gediplomeerde sportkaders van de KBF volgen nu een versneld programma bij de CAB om hun diploma gelijk gesteld te krijgen met niveau 2 en daarna ook niveau 3 te behalen (update: maar 2 van de 5 zijn door de lastige ingangsproeven geraakt). Voor 2013 zal de opleiding in Vlaanderen alleszins niet van start gaan. Initiator Bergwandelen zou in 2012 niet (meer) georganiseerd worden.