Bloso - Instructeur B & Trainer B

Intussen zijn de lessen van Instructeur B en Trainer B bij BLOSO afgelopen. Ik heb gelukkig vrijstelling van anatomie en fysiologie door mijn diploma van sportverzorger.

Op 10 november heb ik de examens afgelegd van Instructeur B. Voor de drie vakken (ontwikkelingsleer, motorische leren en communicatie) dienden we ook een opdracht te maken. Als begeleider van bergwandeltochten heb ik uiteraard wel een ander uitgangspunt dan pakweg een baskettrainer, waardoor ik soms wat creatiever moest kunnen zijn bij het vinden van voorbeelden:
- Communicatie
- Motorisch leren (aanleren van bewegingen)
- Ontwikkelingsleer (fasen van de lichamelijke ontwikkeling)

Op 24 november staan de examens van Trainer B op het programma nl. sportpsychologie en coaching, en trainingsmethodiek.

Ik vind sommige cursussen wat té theoretisch en abstract vb. communicatie en motorisch leren. Veel van de stof gaat gewoon in en uit mijn kortetermijngeheugen. Een goed examen geeft ook weinig garantie dat je een goeie instructeur of trainer wordt. Veel leer je toch op het terrein zelf, soms door het maken van fouten, of van de (juiste of  verkeerde) aanpak van andere begeleiders.
Nietemin zijn er toch redelijk wat praktische zaken die ik meeneem uit de cursussen. De leerfasen in motorisch leren zijn praktijkgericht. Ontwikkelingsleer is nuttig, zeker als je met kinderen op stap gaat in de bergen. En een basiskennis van trainingsmethodiek is ook belangrijk, al is de concrete toepassing van de basisprincipes nog een stapje verder.

Verdere planning 2011-2012

Eenmaal geslaagd voor het examen van niveau 1, kan ik dus aan de ingangsproeven deelnemen van niveau 2. Die worden echter maar opnieuw georganiseerd in oktober 2012 waarna de opleiding in 2013 van start gaat. Aan de ene kant vind ik het jammer ik niet meteen kan verder doen met de opleiding, aan de andere kant creëert het wel tijd om de zware toegangsproef voor te bereiden en extra ervaring op te doen.

Wat staat er verder gepland het komende jaar:

• Stage didactique: binnen de twee jaar na het slagen voor het examen van niveau 1 moet er gedurende 5 dagen ervaring opgedaan worden in het begeleiden van groepen, onder leiding van een gediplomeerde stagebegeleider. Omdat het aanbod erg beperkt is bij de Club Alpin Belge, kan de stage ook plaatsvinden in het kader van een wandelvereniging of andere organisatie, zolang het maar geen ‘vriendjespolitiek’ wordt. Ik zal dus mijn stages laten samenvallen met de tochten die ik in 2012 reeds organiseer voor de Ronsers. Dominique Olbrechts, één van de monitoren tijdens de stages, had al toegezegd om mijn mentor te zijn. Hij spreekt een aardig woordje Nederlands, heeft veel ervaring en is een vlotte kerel die het wel gaat vinden met een groep Vlamingen.
• Ik moet ook nog het algemene gedeelte van Instructeur B/Trainer B bij BLOSO volgen om met de opleiding van niveau 2 te kunnen starten. Ik plan dit in het najaar van 2011 te doen. Het algemene gedeelte van Trainer A (in kader van niveau 3) verschuif ik naar het najaar van 2012 of 2013.
• Ik wil ook nog leren van ervaren ‘accompagnateurs’ door enkele begeleide tochten mee te doen en te zien hoe zij het in de praktijk aanpakken. Hiervoor heb ik me al lid gemaakt van Neve-trek, een wandelorganisatie die enkel werkt met gediplomeerde gidsen. Ik houd ook de kalender van de Club Alpin Belge in de gaten, al heeft ook de Waalse bergsportfederatie besloten om zelf geen opleidingen voor bergsporters meer te organiseren en alles door te schuiven naar de clubs, net als in Vlaanderen. Het valt dus af te wachten wat daar mogelijk is.
• Verder ervaring opdoen met het begeleiden van tochten. Ik startte eind 2007, op 24-jarige leeftijd, met het organiseren van bivaktochten in de Ardennen en omstreken. Ik ben er intussen 28 en organiseer deze zomer voor het eerst een kampeertrekking in de Maritieme Alpen.
• Daarnaast bouw ik ook nog het opleidingsaanbod bij Bergsport Oost-Vlaanderen verder uit en zal ik samen met andere ervaren trekkers opleidingen rond bergwandelen in winter en zomer en een oriëntatiecursus geven.
• En uiteraard werk ik verder aan mijn kennis over fauna en flora. Ik denk er aan een soort beknopt overzicht te maken van anekdotes per plant en dier, dat ik kan meenemen op tocht.

Ik ga me dus zeker niet vervelen!

Stage en Vercors (6-10 juli 2011)

Na de ‘generale repetitie’ in de Ardennen, vond de grote test plaats in de Vercors, een middelgebergte net ten zuiden van Grenoble. Op het programma stond een 5-daagse trekking met 3 bivaks en 1 overnachting in een gîte d’étape met start in Vassieux-en-Vercors en einde in La Chapelle en Vercors. De ‘Hautes-Plateaux’ bleken verre van plat, en er werd toch geregeld meer dan 1000m geklommen. Vooraf kregen we enkele verplichte passagepunten en de opdracht een route uit te stippelen die afwisselend was en zoveel mogelijk over onverharde wegen liep. Ik was blijkbaar de enige die de moeite gedaan had de afstanden en hoogtemeters te berekenen en een overzichtskaartje te maken van de tocht. Hiervoor gebruikte ik de kaartsoftware van de Institut Géographic National (IGN) voor de Noordelijke Alpen.

Om beurt kreeg iemand de leiding over de groep. Aandachtspunten waren het onderhouden van een aangepast tempo, begeleiding bij moeilijkere passages, informeren over het verloop van de route en toelichting bij bezienswaardigheden onderweg. Een echte ‘accompagnateur’ is namelijk meer dan iemand die de richting aanwijst, maar de groep begeleidt en animeert.

Ik leidde de groep op het eind van dag 2 vanaf de Fontaine de Bachasson naar de Cabane des Aiguilettes, en de volgende ochtend naar de top van de Grand Veymont, de hoogste berg van de Vercors. Ik denk dat ze vooral wilden testen of ik in staat was om een rustiger tempo te onderhouden zodat iedereen mee kan. Mijn bijnaam ‘Lara Croft’ zegt veel over mijn reputatie…

Net als in de Ardennen, kreeg elke groepje van twee de taak om ofwel de briefing te geven aan het begin van de dag, de installatie en debriefing te doen op het eind van de etappe, fauna en flora te noteren die we tijdens de tocht tegenkwamen, of meteo op te volgen en voorspellingen te doen. Elke dag werden de rollen gewisseld.

Iedereen moest ook nog één van de voorbereide fiches uit de doeken doen. Op het eind van de eerste dag trok een troep schapen voorbij met herder en patou (Pyrenese berghond die de kudde beschermt tegen wolven). Een ideaal moment om over de lange traditie van ‘pastoralisme’ in de regio te vertellen.

Tijdens de tocht worden ook nog 2 testen afgenomen:

- Op het einde van dag 2 over de touwtechnieken. In de Cabane des Aiguillettes moesten we iemand inbinden met een ‘noeud de vache’ (gestoken zaksteek), en daarna een main courante leggen tussen twee balken met een extra ‘relais’ aan een balk die wat verder ligt. Zowel de gestoken achtknoop (noeud de huit) als de gestoken mastworp (noeud de cabestan), afwerkt met een stopknoop, moesten hierbij 2 maal gebruikt worden. Helaas was één van mijn twee mastworpen niet goed. Achteraf bleek dat iedereen een steek had laten vallen, maar tevreden was ik dus niet.

- Op het einde van dag 3, bij de Fontaine du Play, stond er nog een oriëntatieproef gepland van een 5tal kilometer op het beboste golvende hoogplateau. Eerst liepen we enkel op kompaskoers naar de top van een berg, daarna kregen we 4 coördinaten die we op kaart moesten aanduiden en vervolgens moesten zoeken in het terrein, met gebruik van kaart en kompas. De proef verliep feilloos, en in 1u12 kon ik de oefening afwerken, met een combinatie van lopen en wandelen. De anderen hadden meer problemen, en vooral met het vinden van het laatste punt: een uitgedroogde bron. Ook daar had ik wat getwijfeld en opnieuw moeten schieten, maar met wat geluk ben ik via een droge bedding toch op de bron uitgekomen. Het volgen van een azimut in een bos en het schatten van afstanden is niet zo eenvoudig als je constant obstakels moet omzeilen.

Na aankomst in La Chapelle en Vercors kregen we een kort individueel evaluatiegesprek. Ze waren tevreden. Ik moet enkel nog wat meer aandacht besteden in het ‘delen’ van emoties met de groep.

Een meer gedetailleerd evaluatieverslag, inclusief van de voorbereide fiches, zou nog toegestuurd worden. Balans na het eerste opleidingsjaar: 3 deelnemers hebben de opleiding niet afgewerkt, 1 deelnemer heeft na de eerste stagedag in de Vercors moeten opgeven door een knieblessure, 1 deelnemer is niet geslaagd en 6 deelnemers (4 mannen, 2 vrouwen) kunnen beginnen aan hun didactische stage en deelnemen aan de ingangsproeven van niveau 2 in oktober 2012. Vraag is wie de ambitie heeft om verder te zetten, ik alleszins wel.

Mijn reflectie op de opleiding: intensief en kwalitatief. Het is absoluut noodzakelijk om veel tijd te kunnen vrijmaken voor al het voorbereidende werk, de lessen en de stages. Vooral de maand mei en begin juni waren zwaar, vooral als je nog fulltime werkt, een partner hebt en graag geregeld sport. Ik ben tevreden over mijn resultaat, al zal ik de touwtechnieken moeten blijven oefenen en me verder inwerken in fauna en flora.

Het contact met de andere deelnemers en de begeleiders is zeer goed, en ik voel me niet als de enige Vlaming in een bastion van Walen. Er is veel wederzijds respect en dat blijkt nog maar eens de basis voor een goede sfeer.

Foto’s zijn hier te vinden in een online fotoalbum. Een gedetailleerd tochtverslag verschijnt later dit jaar op mijn website.

Voorbereiding van de stage in de Vercors

Ik ben intussen al gestart met de specifieke voorbereiding voor de stage van de Vercors:

• Uitstippelen van een 5-daagse route a.d.h.v. de opgegeven passagepunten
• Bijhouden van weerbericht (via meteo france) en debiet van bronnen (via site van park of gtv vercors)
• Oefenen van touwtechnieken, vooral 'main courante'
• Afprinten en plastificeren van voorbereide fiches en schema's rond uitleg van geologie en patrimonium
• Herhaling te kennen fauna en flora van Vercors (65tal soorten) en opzoeken van wat extra info, beslissen over mee te nemen zoekkaarten en gidsen
• Checken EHBO en korte herhaling cursus

Stage en Wallonie (16-19 juni 2011)

Donderdag 16 juni: Afspraak om 18u30 in Bévercé

Wat oververmoeid, spoor ik donderdagavond rechtstreeks van het werk naar Halle, waar Nicolas me met de auto komt ophalen om samen naar de jeugdherberg Bévercé te rijden. We worstelen ons door diverse files en komen tegen 19u aan. Na een toast op Michaëls verjaardag en een zelfvoorzien avondmaal, volgt een briefing over het weekend. We stippelen samen met de groep de wandeling in de Hoge Venen op vrijdag en de regio van Achouffe op zaterdag uit. Snel meet ik nog het aantal kilometers na. Tegen 23u kunnen we eindelijk ons bed in voor een welverdiende rust.

Vrijdag 17 juni: Natuurwandeling in de Hoge Venen

Na het ontbijt, vertrekken we om 8u30 met enkele wagens naar Baraque Michel. Bedoeling is om via Fagne de Poleur, Pont de Beleu, Fagne de Setay en de Tros Marets af te dalen naar Bévercé. Een 'rando nature' van slechts een tiental kilometer. Geregeld stoppen we om over geologie, fauna en flora uitleg te krijgen van Markus en Dominique, de stagebegeleiders. 5 van de 9 deelnemers mogen om beurt het voortouw nemen en de groep leiden. Enkele leggen ook één van de fiches van de Ardennen uit. En af en toe worden we belaagd met een vraag over onze kennis van de plaatselijke flora: "Debbie, ça te dit quelque chose?" Gelukkig kan ik nog wat rechtzetten door een weetje over pitrus te vertellen, dat de kern van de stengel als lont voor kaarsen gebruikt kan worden. Blijkbaar wisten zelfs Markus en Dominique dit niet.

Sophie, die al een diploma voor natuurgids op zak heeft, ontpopt zich als een echte expert. Als je wat af weet van natuur, zie en hoor je gewoon veel meer. Zo komen we afgeknaagde denappels tegen en leggen de link met eekhoorns en zelfs met een kruisbek, en duiden we wildsporen (afdrukken, uitwerpselen, woelsporen). Helaas heb ik niet altijd alles mee van de uitleg, want mijn Frans is ontoereikend om alles goed te begrijpen.

Na een boeiende wandeling, rijden we met de auto naar Achouffe. Terwijl het water met bakken uit de lucht valt, houden we een debriefing in een taverne. Dat gaat uiteraard een stuk vlotter met een La Chouffe of Mac Chouffe. Elke groep van 2-3 personen had een taak vandaag: de briefing en het vertrek, meteo opvolgen, fauna/flora opvolgen of de debriefing en aankomst. We dalen af in het beekvalleitje van de Martin Moulin voor een wildbivak onder het zeil. Na nog een slaapmutsje, duiken we de slaapzak in.

Zaterdag 18 juni: Sportieve wandeling in de vallei van de Ourthe

Voor de volgende dag staat een 'rando sportive' van een 18tal kilometer gepland. Af en toe is het wat zoeken naar paden die al bijna verdwenen zijn. Nabij een rots aan de Ourthe tracht ik de 'geologie van de Ardennen' uit te doeken te doen. Op zich geen makkelijke materie, en al helemaal niet als je in het Frans moet zoeken naar je woorden. Met een trui tracht ik de 'plissements' uit te beelden en termen als 'synclinal' en 'anticlinal' te duiden. Met wat meer voorbereiding zou de uitleg wat vlotter verlopen zijn. Ik mag het laatste stuk van de tocht leiden. Het komt er vooral op aan om de groep regelmatig te briefen over het verdere verloop van de route, te zorgen dat iedereen mee is, aanrijdingen van mountainbikers vermijden en vloeiend te oriënteren. Mijn ervaring als tochtbegeleidster zorgt ervoor dat ik dat intussen met zelfvertrouwen kan aanpakken. Het regelmatig briefen over het vervolg van de route is wel iets dat ik in mijn tochten niet systematisch doe en dat neem ik zeker mee.

Onderweg leren we ook nog een randotouw te gebruiken: 'shortroping' om iemand zekerheid te geven tijdens een klim of afdaling en een 'main courante' om een vast touw te leggen om een hele groep door een passage te loodsen.

Na alweer een intensieve dag haasten we ons naar de auto om richting de gîte d'étape van Han-sur-Lesse te rijden. De Rochefort smaakt. Na een copieus avondmaal, doen we de schriftelijke proeven van geologie, inspanningsfysiologie en fauna en flora. De eerste twee onderwerpen zijn meerkeuzevragen met soms verschillende juiste antwoorden. Doenbaar als je de cursussen goed heb bekeken, al zijn niet alle vragen voor mij even goed begrijpbaar. Het laatste thema wordt bevraagd via afbeeldingen van planten en dieren die je op naam moet brengen en waarbij je bij sommige ook een anekdote moet vertellen. Markus heeft voor het luik 'patrimonium' een wat ludieker examen voorzien via een kaartspel. We moeten om beurt 5 vragen beantwoorden (3 open/gesloten vragen, een regio duiden a.d.h.v. een foto van de bouwstijl, een landschap of op kaart). Het merendeel zijn eenvoudige vragen. Voor de moeilijkere vragen kunnen we een hulplijn of 50/50 inroepen. De sfeer zit er goed in.

Zondag 19 juni: Geologiewandeling rond Han-sur-Lesse

De omgeving van Han-sur-Lesse leent zich perfect voor een uitleg rond geologie en geomorfologie met allerlei verschijnselen op wandelafstand van elkaar. We krijgen eerst nog een uurtje theorie, een korte herhaling van onze eerdere geologieles maar dan heel wat duidelijker. Afzettingen, platentektoniek, plooiingen, scheuren en verschuivingen worden geduid via eenvoudige schema's. We leren een geologische kaart lezen, die ook tijdens de wandeling regelmatig wordt bovengehaald.  Daarnaast wordt de relatie tussen ondergrond en vegetatie gelegd. Ook de bewoning en landbouw pasten zich in de loop van de eeuwen aan het landschap aan.

Het enthousiasme van Bruno Marée, de lesgever, werkt aanstekelijk. Hij trekt stevig door tussen de stopplaatsen; een tocht van 15tal kilometer is dan ook niet min als je héél veel te vertellen hebt.

Na een boeiende tocht van een 5tal uur, is er nog een debriefing. Iedereen deelt er zijn indrukken van de opleiding. Na een intensieve driedaagse keren we moe maar voldaan terug naar huis. Ik kijk uit naar wat rust voor de stage van de Vercors.

Fiches thématiques - partie Vercors (deadline 16 juni 2011)

Het was een ware rush om de fiches van de Vercors en de voorbereiding van een 4-daagse tocht in het gebied klaar te krijgen. En ik mocht ook niet vergeten de schriftelijke tests van geologie, patrimonium, fauna en flora, en inspanningsfysiologie nog voor te bereiden voor de 3-daagse stage in Wallonië. Te veel werk om goed te zijn.

Voor alle fiches samen (Ardennen, Vercors) heb ik zowat 4 weken elke dag tot middernacht gewerkt om ze af te krijgen. Mijn ventje kon er niet echt mee lachen... Wie in mijn voetstappen wil treden, is dus gewaarschuwd. Het is wel superboeiend en ik heb veel bijgeleerd.

De fiches van de Vercors vind je hier:

- Adaptation des plantes à l'altitude: physiologie, morphologie,...

- Adaptation des animaux à l'altitude: physiologie, morphologie,...

- Mammifères du Vercors: Chamois, Bouquetin, Mouflon, Marmotte,...

- Avifaune du Vercors: Gypaète barbu, Aigle royal, Vautour fauve, Grand duc, Faucon pèlerin, Circaète Jean-le-Blanc,...

- Formation des Alpes et du Vercors: géologie et géomorphologie

- Habitat rural montagnard du Vercors

- Cuisines et produits du Vercors

- Alpages et pastoralisme de montagne

- Parc Naturel régional du Vercors

- Sur les traces de l'histoire du Vercors

De voorbereiding van een 4-daagse trektocht in de Vercors kan je hier vinden: het programma, een overzichtskaartje en de (Nederlandstalige) paklijst voor de deelnemers. De aandacht gaat vooral naar het praktische gedeelte van het programma. De tocht diende verplicht te starten vanuit Chapelle-en-Vercors, maar mocht zowel in lus of in lijn zijn. De thema's die tijdens de tocht aan bod komen zijn gewoon aangehaald maar niet diepgaand uitgewerkt zoals bij de 2 dagtochten in de Ardennen, daarvoor ontbrak het mij aan tijd. Een deel van de thema's was trouwens al in de fiches opgenomen.

Fiches thématiques - partie Wallonie (deadline 2 juni 2011)

Net voor mijn vertrek naar Wales, heb ik mijn 10 fiches voor Wallonië afgewerkt:
- Grands mammifères de nos forêts (zoogdieren)
- Rapaces de Wallonie (roofvogels)
- Amphibiens et reptiles de nos régions
- Lacs, étangs et rivières: écosystème, faune, flore
- Pelouses calcaires et zones humides: écosystème, faune, flore, gestion
- Forêt: biodiversité et gestion durable, fonctions et usagers de la forêt
- Formation géologique de l'Ardenne: généralités
- Formations karstiques: grotte, perte, résurgence, doline, ...
- Principales régions paysagères (agro-géographiques) de Wallonie et habitat rural associé: Condroz, Ardenne et Fagne-Famenne
- Protection des sites naturels: parc naturel, réserve naturelle, Site Natura 2000, zone humide d'intérêt biologique.

Elke fiche is op A5-formaat en max. 2 zijden groot. Een heel intensief werkje: opzoeken van online informatie in het Frans, moeilijke woorden vertalen, synthetiseren, lay-outen en foto's zoeken. En nu nog voor de Vercors een 10tal maken.